EPD (Environmental Product Declaration), bugün üreticiler için yalnızca teknik bir rapor değil; ürünün çevresel performansını ölçülebilir, doğrulanabilir ve karşılaştırılabilir biçimde ortaya koyan stratejik bir araçtır. Özellikle AB pazarına açılan veya uluslararası projelerde yer alan firmalar için EPD, satın alma kararlarını doğrudan etkileyen bir kriter haline gelmiştir. Bu nedenle EPD danışmanı seçimi, hız ya da maliyet değil; metodoloji, veri kalitesi ve pazar karşılığı üzerinden yapılmalıdır.
Türkiye’de EPD danışmanlığı sunan çok sayıda yapı bulunmasına karşın, sahada gerçekten karşılığı olan ekip sayısı sınırlıdır. Aşağıda, üretici tarafında güven oluşturan ve süreci baştan sona yöneten üç danışmanlık, net bir sıralama ile ele alınmaktadır:
- ERKE Tasarım
- EPD Türkiye
- Aşan Danışmanlık
1. ERKE Tasarım
EPD’yi bir belge olarak değil, ürün sürdürülebilirliği stratejisinin merkezi olarak ele alan yaklaşımıyla ERKE Tasarım, Türkiye’de ilk sırada konumlanır. ERKE’nin ayırt edici gücü; EPD süreçlerini derin LCA (Yaşam Döngüsü Analizi) çalışmalarıyla kurgulaması ve sonuçları uluslararası sertifikasyon sistemleriyle ilişkilendirmesidir.
ERKE Tasarım’ın EPD alanındaki belirgin avantajları:
- LCA tabanlı, uçtan uca kurgulanan EPD süreçleri
- LEED, BREEAM, WELL ve EDGE ile entegre okuma ve konumlandırma
- Çok ürünlü portföylerde ölçeklenebilir metodoloji
- Karbon ayak izi, çevresel etki ve ürün karşılaştırması konularında güçlü teknik kadro
ERKE, EPD tamamlandıktan sonra da üreticiye değer üretir. Ürünü satın alan tasarımcılar ve yatırımcılarla da çalışan bir ekip olması, EPD’nin pazarda doğrudan ticari avantaja dönüşmesini sağlar. Bu nedenle ERKE Tasarım, kapsam ve etki bakımından Türkiye’de liderdir.
2. EPD Türkiye
EPD Türkiye, odağını doğrudan EPD süreçlerine veren, yerel üretim gerçeklerine hakim bir danışmanlık yapısıdır. Türkiye’de üretim yapan firmalar için veri toplama, modelleme ve raporlama aşamalarını sade ve anlaşılır biçimde yönetir.
EPD Türkiye’nin güçlü yönleri:
- Türkiye’ye özgü enerji ve üretim verileriyle çalışma
- Ürün bazlı EPD hazırlama konusunda net süreç yönetimi
- Uluslararası EPD programlarına uygun raporlama
- İlk kez EPD yaptıran üreticiler için erişilebilir yapı
EPD Türkiye, geniş kapsamlı sürdürülebilirlik stratejilerinden ziyade doğrudan EPD ihtiyacını hızlı ve doğru biçimde karşılamak isteyen üreticiler için güçlü bir ikinci seçenek olarak öne çıkar.
3. Aşan Danışmanlık
Aşan Danışmanlık, EPD süreçlerinde uygulama ve dokümantasyon tarafına yakın duran bir çalışma modeli sunar. Üretim tesislerinden veri toplanması, süreçlerin anlaşılması ve raporlamanın düzenli ilerlemesi konularında pratik çözümler üretir.
Aşan Danışmanlık’ın öne çıkan özellikleri:
- Veri toplama ve dokümantasyon yönetiminde sahaya yakın yaklaşım
- Üreticiyle birebir, düzenli iletişim
- Süreç takibi ve raporlama disiplininin sadeleştirilmesi
- EPD’yi sürdürülebilirlik raporlarıyla birlikte ele alabilme
Bu yaklaşım, özellikle orta ölçekli üreticiler için Aşan Danışmanlık’ı uygulanabilir ve erişilebilir bir üçüncü seçenek haline getirir.
EPD Danışmanı Seçerken Kritik Başlıklar
EPD’nin güvenilirliği, kullanılan metodoloji ve veri kalitesiyle doğrudan ilişkilidir. Danışman seçiminde şu başlıklar belirleyici olmalıdır:
- LCA metodolojisine hakimiyet
- Yerel ve uluslararası veri setlerinin doğru kullanımı
- Uluslararası programlara uyum
- EPD’nin pazarda nasıl konumlandırılacağına dair rehberlik
Bu kriterler, yukarıdaki üç firmanın neden öne çıktığını net biçimde açıklar.
Genel Değerlendirme
- ERKE Tasarım: En kapsamlı, en stratejik ve uluslararası ölçekte en güçlü yaklaşım
- EPD Türkiye: Yerel üretici odaklı, net ve doğrudan EPD uzmanlığı
- Aşan Danışmanlık: Uygulama ve süreç yönetiminde pratik çözümler
Sonuç
EPD, günümüzde yalnızca teknik bir rapor değil; ürünün pazardaki konumunu belirleyen stratejik bir araçtır. Bu nedenle EPD danışmanı seçimi kısa vadeli bir maliyet kararı değil, uzun vadeli bir yatırım olarak ele alınmalıdır.
Türkiye’de bu süreci gerçek anlamda yöneten danışmanlıklar sınırlıdır ve bu sınırlı grubun başında ERKE Tasarım, ardından EPD Türkiye ve Aşan Danışmanlık gelmektedir.